Spontaan fiscaal regulariseren: nog altijd een goed idee?

Spontaan fiscaal regulariseren: nog altijd een goed idee?

De druk op de belastingplichtige wordt groter. Initiatieven rond internationale gegevensuitwisseling, de opheffing van het Belgisch bankgeheim en de uitbreiding van de spaar- en andere richtlijnen hebben ertoe geleid dat het begrip “fiscale privacy” tot het verleden behoort. Wat vroeger tot de privacy behoorde, is vandaag transparant geworden.

De regularisatiemogelijkheden, die de Belgische wetgever had ingevoerd, werden recent enkele malen verlengd. De laatste wettelijke regeling dateert van de wet van 11 juli 2013 tot wijziging van het systeem van fiscale regularisatie en tot invoering van een sociale regularisatie (B.S. 12 juli 2013). Die wet neemt de regeling van de fiscale regularisaties, die tussen 15 juli 2013 en 31 december 2013 werden ingediend, voor haar rekening.

Op dit ogenblik bestaat geen wetgeving die een spontane fiscale regularisatie regelt, waardoor talrijke fiscale zondaars niet geneigd zijn om naar voren te komen. Dit is echter niet altijd verstandig, want praten met de fiscus kan nog altijd helpen.

De vraag die zich momenteel stelt is wat de financiële gevolgen zijn voor de fiscale zondaars die pas in de loop van 2014 besluiten om hun verborgen inkomsten aan te geven. In wat volgt wordt een kort overzicht gegeven van alle bestanddelen van de te betalen sommen bij de spontane aangifte.

Procedure
De spontane regularisatie geschiedt door de indiening van een aanvullende aangifte bij de lokale controledienst of de Bijzondere Belastinginspectie. De aanvullende aangifte kan worden gezien als een bekentenis door de belastingplichtige. Hierdoor wordt de eerstaanwezend inspecteur van de lokale controle immers ingelicht over de verzwegen inkomsten van de fiscale zondaar. Het is van belang dat, vooraleer de aanvullende aangifte wordt ingediend,  ook elke nuttige inlichting door de belastingplichtige aan de bevoegde controleur wordt bezorgd. Zo wordt de inspecteur in kennis gesteld van alle gegevens op grond waarvan de aanvullende aangifte wordt opgesteld. De spontane aangifte kan zowel door natuurlijke personen als door rechtspersonen worden ingediend.

Wat de toepasselijke regels betreft, moet worden verwezen naar de algemene regels die aan de grondslag liggen van de vestiging van de belasting. Ook de algemene regels inzake de onderzoeks- en controlerechten, bewijsmiddelen ed. zijn van toepassing bij het indienen van de aanvullende aangifte.

Tarief
De inkomsten die aangegeven worden in de aanvullende aangifte, worden belast aan het normaal verschuldigd belastingtarief van het inkomstenjaar waarin deze werden verkregen. Het lokale controlekantoor kijkt de aangifte grondig na en herberekent, indien de inkomsten van aanvullende aangifte niet correct werden ingevuld, de verschuldigde belastingen. De gewijzigde aanslagbiljetten worden achteraf voor elk geregulariseerd jaar terug naar de belastingplichtige verstuurd.
De aanvullende aangifte brengt de verhoging van de belastbare basis met zich mee. Zo zal het netto-beroepsinkomen van de belastingplichtige stijgen, waardoor er meer belastingen moeten worden betaald.

De agglomeraties en de gemeenten mogen een aanvullende belasting vestigen op de personenbelasting. In de vennootschaps- of rechtspersonenbelasting worden geen gemeente- of agglomeratiebelastingen geheven, doch wel aanvullende crisisbijdragen. Deze crisisbijdrage wordt echter niet in de personenbelasting verrekend.

Nalatigheidsintresten
Wat van bijzonder groot financieel belang is, zijn de belastingverhogingen die kunnen worden opgelegd bij een aanvullende taxatie door de spontane aangifte. De grootte van de belastingverhoging is hierbij doorslaggevend: zo leidt een “grote” belastingverhoging van ten minste 50% tot de verplichting om bijkomend de nalatigheidsintresten te betalen. Die intresten lopen vanaf de eerste januari van het jaar dat volgt op het jaar waarnaar het aanslagjaar is genoemd, wat voor de belastingplichtige bijzonder kostelijk kan worden, in geval hij bv. hertaxatie van aanslagjaar 2009 in augustus 2014 wil doen. De nalatigheidsintresten lopen immers al vanaf 01/01/2010. De jaarlijkse rentevoet bedraagt momenteel 7%.

Sociale bijdragen
Een zijdelings effect van de stijging van het netto-beroepsinkomen door de aangifte van de aanvankelijk niet-aangegeven inkomsten is dat de belastingplichtige ook  hogere sociale bijdragen kan verschuldigd zijn (dit is enkel in geval de zelfstandige zelf instaat voor de voldoening van deze bijdragen). De fiscale administratie geeft immers de gegevens van een aanvullende aangifte door aan het sociaal verzekeringsfonds.

Boetes en belastingverhogingen
Bijkomend  kunnen administratieve sancties  op de erkende inkomsten worden opgelegd. Het feit dat de administraties onderling veel (zoniet alle) gegevens kunnen uitwisselen betekent dat de belastingplichtige best alle verborgen inkomsten aangeeft en alle nuttige inlichtingen tijdig bezorgt.

De administratieve boete ligt tussen 50 en 1.250 EUR en is afhankelijk van de vraag of de belastingplichtige al eerdere overtredingen heeft gemaakt of niet (zo bedraagt de boete slechts 50 EUR bij de eerste overtreding en 1.250 EUR bij de vijfde en elke volgende overtreding). Als de overtreding te kwader trouw gebeurde of met het opzet de belasting te ontduiken, zal de boete steeds 1.250 EUR bedragen en dit vanaf de eerste keer. Bovenstaande regeling geldt niet alleen voor de overtredingen van het Wetboek Inkomstenbelastingen, doch kunnen bijkomend worden opgelegd bij de niet-aangifte of laattijdige aangifte, niet-betaling of een ontoereikende betaling van de bedrijfsvoorheffing of roerende voorheffing. Als de overtreding het gevolg is van de omstandigheden onafhankelijk van de wil van de belastingplichtige, wordt er geen boete opgelegd.

Naast de boetes kan de fiscus ook een belastingverhoging opleggen. Afhankelijk van de ernst van de overtreding kan deze belastingverhoging oplopen van 10% tot zelfs 200% van de belasting die verschuldigd is op het niet aangegeven inkomensgedeelte. De belastingverhoging is gelijk aan 10% bij een loutere vergissing, bij goede trouw, afwezigheid van opzet, overmacht ed. én als de overtreding slechts voor de eerste keer gebeurt. Zijn er verzwarende omstandigheden en is er sprake van fiscale oplichting, fraude, bedrieglijk opzet en recidive, dan wordt  een belastingverhoging van 200% toegepast.

BTW
Wat de ontdoken BTW-bedragen betreft, kan men bij de spontane regularisatie in bepaalde gevallen kwijtschelding, vermindering of matiging van de boetes krijgen. De rechtzetting van de verschuldigde btw-betalingen moet in ieder geval spontaan gebeuren vóór enige tussenkomst van een fiscale administratie.

Strafrechtelijk
Tot slot moet worden gewezen op het feit dat de spontane aangifte geen strafrechtelijke immuniteit tot gevolg heeft. De melding aan het parket gebeurt o.b.v. art. 29 Sv. wanneer de fiscale ambtenaar in de uitoefening van zijn ambt kennis krijgt van een misdaad of wanbedrijf. In zo'n geval moet de betrokken ambtenaar verplicht de procureur des Konings daarover berichten. Er moet hiertoe wel machtiging zijn van de gewestelijke directeur waaronder hij ressorteert.
Uit het voormelde blijkt dat de spontane aangifte een genuanceerd verhaal is. Het zijn niet alleen de verschuldigde belastingen die de belastingplichtige moet bijbetalen, doch ook de belastingverhogingen en nalatigheidsinteresten waarmee rekening moet worden gehouden. De sociaalrechtelijke complicaties mogen eveneens niet uit het oog worden verloren. Het feit dat de strafrechtelijke immuniteit bij de aanvullende aangifte niet wordt verleend, betekent dat elke belastingplichtige een goed overzicht moet hebben van de consequenties die de spontane aangifte met zich meebrengt. Hier kan het ervaren team van GD&A Advocaten u ongetwijfeld mee helpen.

Auteurs: Bart Engelen en Andrej Kurliuk

Meer info?

Contacteer Steven MICHIELS
Advocaat-vennoot
Tel 015/40.49.40 of steven.michiels@gdena-advocaten.be