Een zorgzame reorganisatie: It's never too late to be who you might have been (George Eliot)

Een zorgzame reorganisatie:  It's never too late to be who you might have been (George Eliot)

7 juni 2018

Met de overgangsbepalingen van het Decreet Lokaal Bestuur die in werking zijn getreden en de gemeenteraadsverkiezingen die in aantocht zijn, is 2018 al zeer druk geweest. Ook de publieke zorgsector is in dit woelige water terecht gekomen. Verdrinken in dit juridische kluwen is geen optie. Vele besturen hebben reeds het voorbeeld gegeven dat verzelfstandiging van hun zorgactiviteiten een baken is van opportuniteiten.

I'm on the hunt for who I've not yet become - Hercules.

Lokale besturen staan voor een grote uitdaging. Niettegenstaande de OCMW's als rechtspersoon blijven bestaan, brengt de integratie van het OCMW en de gemeente toch een politieke en ambtelijke stoelendans met zich mee. Een eenduidige aansturing staat hierbij centraal. Bij de opmaak van de budgetten en meerjarenplannen werd nogmaals duidelijk dat vele besturen in de nabije toekomst te maken krijgen met een aanzienlijke pensioenlast voor hun statutaire personeelsleden. Ook de budgettaire krapte speelt een aanzienlijke rol. Iedereen weet dat zorg geld kost en moet kosten, maar doeltreffend omgaan met kosten en inkomsten dient het uitgangspunt te zijn. Bovendien eist de maatschappij de nodige transparantie, waardoor de scheiding tussen de rol van regisseur en actor zich opdringt. De zorgsector is in transitie. Deze gewijzigde context blijkt dan ook de aanzet in de nieuwe conceptnota betreffende residentiële ouderenzorg dd. 1 december 2017 waarbij 5 nieuwe speerpunten naar voor worden geschoven. Tenslotte wordt de druk op de lokale besturen telkenmale opgedreven door de blijvende wijzigende reglementering. Zo zal de zorgsector moeten voldoen aan de strengere regels inzake privacy die opgelegd worden door de GDPR (lees hierover meer onze nieuwsbrieven van 13 oktober,  17 november 2017, 28 januari 2018, 21 maart 2018 en 23 mei 2018). De vraag dringt zich op of de huidige structuren in deze veranderende omgeving gehandhaafd kunnen blijven.

Vele lokale besturen besloten reeds vóór de inwerkingtreding van het Decreet Lokaal Bestuur actie te ondernemen en zich voor te bereiden op deze transitieperiode. Zo heeft ons kantoor in de periode 2016 - 2017 maar liefst 26 besturen begeleid bij de oprichting van een publiekrechtelijke vereniging overeenkomstig Titel VIII, Hoofdstuk I van het OCMW-decreet (welzijnsvereniging). Zorgbedrijf Brasschaat, Zorggroep Orion, Zorgbedrijf Meetjesland, Zorgbedrijf Klein-Brabant, Zorgbedrijf Rivierenland, Zorg Izegem, Woonzorgnetwerk Edegem, Zorg Houthalen-Helchteren, Zorgpunt Waasland, Zorgbedrijf Vilvoorde, Zorg Stekene, Zorgbedrijf Sint-Truiden, Woonzorggroep Voorkempen, Zorgband Leie en Schelde, kregen zelfs al de goedkeuring van de Minister en zijn intussen hun verzelfstandigingsproces volop aan het implementeren. Eén gezamenlijk standpunt kan hieruit gedestilleerd worden: publieke zorg vereist een specifiek kader om zich op een zo efficiënt mogelijke wijze te kunnen ontplooien.

One size fits all... or not...

Ook bij de start van de nieuwe legislatuur kan de oprichting van een welzijnsvereniging een oplossing bieden. De oprichting kan immers een ideale manier zijn om de huidige werking van het lokale zorgaanbod te evalueren. Op deze manier is men immers verplicht een oplijsting te maken van alle diensten, inkomsten en uitgaven. Het besef komt immers pas als men de erfenis kent.

Onontbeerlijk blijft na te denken over het huidige zorgaanbod en de toekomstvisie die vooropgesteld wordt. De vergrijzings- en verzilveringsgolf blijft zich verderzetten maar het landschap verandert. De kentering is echter vooral op te merken in de verschuiving van residentiële ouderenzorg naar thuiszorg. Zorg op maat is het antwoord. De realisatie van een autonome efficiënte bedrijfsstructuur met een duidelijke identiteit is cruciaal. Binnen de huidige werking van de OCMW's (en vanaf 1 januari 2019 de gemeentes) blijkt dit niet evident omwille van hun meer rigide beslissingsstructuur. Een welzijnsvereniging kan in deze situatie echter voorzien in de nodige professionalisering met garantie voor democratische vertegenwoordiging. Kwaliteit, betaalbare zorg en behoud van rechten voor de bestaande personeelsleden staan hierbij centraal. De opportuniteit ligt erin dat de welzijnsvereniging bruggen kan slaan tussen zowel publiekrechtelijk als privaatrechtelijke entiteiten. Zij is de aantrekkelijke partner om operationele schaalvergroting te realiseren.

Desondanks de klok twaalf uur heeft geslagen

Het is aan de nieuwe legislatuur om te beslissen dat zorg een prioriteit is. De lokale mandatarissen moeten durven beslissen dat de publieke zorg gevrijwaard moet worden. Het is nog altijd niet te laat om het lokale zorgaanbod verder te organiseren. Bij al uw vragen omtrent de verzelfstandiging van uw zorgactiviteiten blijft GD&A Advocaten uw partner in de spreekwoordelijke “crime”.

Auteurs: Ann-Sofie Custers en Stéphanie Taelemans

Meer info?
Contacteer Stéphanie Taelemans

Advocaat
t 015/40 49 40 of stephanie.taelemans@gdena-advocaten.be