Gemeentelijke uitgavencyclus van toepassing op AGB's vanaf 1 januari 2019 bij gebrek aan eigen regeling in beheersovereenkomst.

Gemeentelijke uitgavencyclus van toepassing op AGB's vanaf 1 januari 2019 bij gebrek aan eigen regeling in beheersovereenkomst.

28 juni 2018

Het Decreet over het Lokaal Bestuur (DLB) bevat voor AGB's een belangrijke wijziging wat betreft de uitgavencyclus. De gemeentelijke regeling, inclusief visum, dubbele handtekening bij girale betalingen,... wordt van toepassing wanneer de beheersovereenkomst geen eigen regeling bevat. AGB's die vanaf 1 januari 2019 de gemeentelijke uitgavencyclus niet wensen toe te passen, zullen nog in 2018 de beheersovereenkomst moeten aanvullen.

Artikel 234 DLB handelt over de beheersovereenkomst die moet worden gesloten tussen het AGB en de gemeente. Deze verplichting bestond ook reeds onder artikel 235 van het Gemeentedecreet (GD). Het nieuwe artikel 234 DLB lijkt op het eerste zicht soepeler dan het huidige artikel 235 GD vermits het geen uitgebreide opsomming meer bevat van items die in de beheersovereenkomst minstens moeten worden behandeld.

De tweede paragraaf van artikel 234 DLB bevat evenwel een belangrijke nieuwigheid die de huidige werking binnen de AGB's ingrijpend kan wijzigen, tenzij tijdig de nodige initiatieven worden genomen.

Artikel 234, §2 DLB bepaalt immers dat zolang het AGB geen eigen regels heeft vastgesteld voor het aangaan van verbintenissen, de kredietbewaking, de wetmatigheidscontrole of de ondertekening van de girale betalingsorders, artikel 266, 267, 269 en 272, §1, tweede en derde lid, DLB van toepassing zijn op het AGB. Het DLB stelt verder dat in dat geval bovendien artikel 265, 268 en 272, §1, eerste lid, en §2, eerste lid, DLB van toepassing zijn op het AGB.

Standaardregeling

De memorie van toelichting omschrijft het voorgaande als een “standaardregeling”, die geldt zolang een AGB geen eigen regeling heeft uitgewerkt wat betreft de uitgavencyclus. Uit de evaluatie van de huidige regelgeving zou, volgens de Vlaamse regering, het ontbreken van een dergelijke terugvalregeling naar voren komen als een tekortkoming. Voor een AGB dat geen eigen regels had uitgewerkt, golden in de regeling van het Gemeentedecreet helemaal geen regels. Dat kon, opnieuw volgens de Vlaamse regering, in de praktijk aanleiding geven tot onwenselijke situaties.

De standaardregeling, die nu in het DLB is ingeschreven, houdt volgens de memorie van toelichting in dat de voorgenomen financiële verbintenissen van een AGB onderworpen zijn aan het voorafgaand visum van de financieel directeur van de gemeente, volgens dezelfde regels als gelden voor de gemeente. Ook de beperkingen op het aangaan van verbintenissen, de regels voor de kredietbewaking en die voor het ondertekenen van girale betalingen zijn dan quasi identiek voor het autonome gemeentebedrijf en de gemeente.

Artikel 266, 267 en 269 worden in die omstandigheden rechtstreeks van toepassing gemaakt. Dat houdt concreet in dat de financieel beheerder van de gemeente het visum moet verlenen (artikel 266), dat het college van burgemeester en schepenen na een visumweigering de voorgenomen verbintenis van het autonoom gemeentebedrijf kan viseren (artikel 267) en dat de gemeenteraad (of het college van burgemeester en schepenen) kan beslissen over uitgaven die door dwingende en onvoorziene omstandigheden vereist zijn (artikel 269). Ook artikel 272, §1, tweede en derde lid, wordt van rechtstreekse toepassing gemaakt, zodat de bijzondere regels voor betalingen vanuit provisies in die situatie dezelfde zijn als bij de gemeente.

De andere vermelde artikelen worden van overeenkomstige toepassing gemaakt, waarbij rekening gehouden wordt met de bevoegde organen binnen het autonoom gemeentebedrijf. Waar er in die bepalingen sprake is van de financieel directeur moet dat wel steeds gelezen blijven worden als de financieel directeur van de gemeente.

Dit betekent concreet dat een verbintenis alleen mag worden aangegaan als de financiële gevolgen ervan tijdens de periode van het meerjarenplan passen binnen de ramingen van het meerjarenplan en als de financiële gevolgen voor het lopende boekjaar passen binnen de limitatieve kredieten voor dat boekjaar in het meerjarenplan en dat het AGB geen verbintenissen kan uitvoeren zonder dat er kredieten voor beschikbaar zijn. Alle girale betalingen worden ondertekend door de voorzitter van de raad van bestuur en de financieel directeur. Als de voorzitter van de raad van bestuur of een personeelslid dat hij met betalingsverrichtingen belast heeft, weigert een betalingsopdracht aan een financiële instelling te ondertekenen, kan de raad van bestuur op eigen verantwoordelijkheid bevelen de betaling uit te voeren. Een dergelijk bevel kan niet worden geweigerd.

De memorie van toelichting benadrukt dat niet uit het oog mag worden verloren dat alle bepalingen van artikel 234, §2 DLB slechts een terugvalpositie zijn voor de situaties waarin in de beheersovereenkomst geen andere regelingen werden opgenomen. Het blijft dus perfect mogelijk om andere procedures op maat van het autonoom gemeentebedrijf uit te werken.

Inwerkingtreding

Volgens artikel 609, eerste lid DLB treedt deze regeling reeds in werking op 1 januari 2019. Dit betekent dat de beheersovereenkomsten nog in 2018 moeten worden aangevuld met een eigen procedure voor de uitgavencyclus indien men wil voorkomen dat de gemeentelijke regeling op 1 januari 2019 van toepassing wordt en flexibiliteit eventueel verloren gaat. In 2019 zal het nieuwe bestuur vervolgens een nieuwe beheersovereenkomst moeten sluiten met het AGB. Het valt daarom te betreuren dat de decreetgever de inwerkingtreding niet heeft afgestemd op het sluiten van nieuwe beheersovereenkomsten in 2019.


GD&A Advocaten en Q&A Advisors Public Sector zijn graag bereid om AGB's te adviseren, die nog dit jaar eigen afspraken voor de uitgavencyclus willen opnemen in de beheersovereenkomst en de toepassing van de gemeentelijke regeling willen vermijden en werk willen maken van een eigen organisatiebeheersingssysteem.


Auteurs: Steven Michiels, Nathalie Wouters en Marc Maebe

Meer info?
Contacteer Steven Michiels
Advocaat-vennoot
t 015/40 49 40 of steven.michiels@gdena-advocaten.be